Geluid en gehoor moeten op vitaliteitsagenda

Van alle werknemers ergert 50 % zich aan hinderlijk geluid op de werkplek, 34% heeft ook echt klachten. 10% van alle werknemers ondervindt beginnend gehoorverlies, zij lopen extra risico. Dat zijn de conclusies uit het rapport Moe van Geluid[1], dat is aangeboden aan de directie Gezond en Veilig Werken van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het rapport laat ook zien dat investeren in een goede geluidsomgeving en vroegsignalering op gehoorproblemen het werkplezier bevordert, uitval voorkomt en de productiviteit verbetert.

Van veiligheid naar vitaliteit

Het gehoor is een ingenieus zintuig dat mensen in staat stelt te communiceren en informatie met ons brein te verwerken. Het geeft signalen, waarschuwt bij naderend gevaar, maakt het mogelijk emoties te delen of gewoon te genieten van muziek. Geluid kan ook afleiden of storend zijn in relatie tot andere activiteiten waarvoor we onze breincapaciteit in willen zetten. De klassieke insteek, dat schadelijk geluid voorkomen moet worden om het gehoor niet te beschadigen is in de Arbowet vastgelegd. Problemen als gevolg van hinderlijk geluid blijken een blinde vlek en vaak lastig bespreekbaar op de werkvloer. In het programma Hoe hoort het op de werkvloer? is de praktijk rond hinderlijk geluid op de werkvloer in kaart gebracht. De conclusie is simpel: hinderlijk geluid is een energievreter en zeker wanneer je enig gehoorverlies ervaart, werkt dat dubbel door. Maar er is ook wat aan te doen!

Groeiend probleem

• 50% van alle werkenden ergert zich aan hinderlijk geluid op de werkplek en 34% ervaart ook echt klachten als vermoeidheid, hoofdpijn en concentratieproblemen, misverstanden, onderlinge irritaties en ergernissen.
• Hinderlijk geluid is er in vele vormen, denk aan de pratende collega’s, telefoongesprekken, looproutes in publieke ruimtes, maar ook machines, appraten of een radio die altijd aanstaat. Een stapeling van geluid verergert die problemen.
• Eén op de tien werknemers heeft beginnend gehoorverlies van > 25 dB. Vanaf het vijftigste levensjaar is een substantiële stijging te zien, die na het 60ste jaar doorzet. Daarmee is het geen ouderdomskwaal die pas na pensioen optreedt. Ook hier worden klachten gemeld die overeenkomen met het werken in een hinderlijke geluidsomgeving.
• Deze klachten komen even zo goed voor in industriële bedrijven, als in een kantooromgeving, op een eerste hulp bij een ziekenhuis of in het onderwijs. Tegelijkertijd hadden maatregelen rondom hinderlijk geluid geen plaats in het arbobeleid of in de RI&E

Verbetering leidt tot minder verzuim en uitval en 3-9% productiviteitswinst

Hinderlijk geluid en gehoorverlies zijn onzichtbaar maar vormen een sluipmoordenaar op het welbevinden van werknemers. De aanbevelingen zijn dan ook simpel:

• Neem hinderlijk geluid en daarmee werknemers veel serieuzer. Met kleine aanpassingen is veel te bereiken;
• Gehoorverlies heeft steeds meer impact op de werkvloer, investeer in vroegsignalering, zodat werknemers vitaal kunnen doorwerken tot aan hun pensioenleeftijd;
• Zorg voor aandacht in het arbobeleid en bij specialisten als bedrijfsartsen en arbeidshygiënisten, zodat sectorspecifieke maatregelen getroffen worden. Zo vraagt het onderwijs bijvoorbeeld andere accenten dan de afdeling eerste hulp in een ziekenhuis.

Deze aanbevelingen zijn in het rapport nader uitgewerkt. Veel is door werkgevers en werknemers samen op te lossen en hoeft zeker niet duur te zijn. Flankerend beleid helpt daarbij. De investering verdient zich veelal dubbel en dwars terug in vitale werknemers.

Meer info:

Het rapport Moe van geluid, is te vinden op de website van deelnemende partijen. Voor nadere informatie of vragen: [email protected]

Team Earline sprak uitgebreid over de aanleiding en het doel van het rapport met de initiatiefnemers van het programma. Je leest het verslag van dit Vakgenoten-gesprek in het komende Earline Magazine (verschijningsdatum 25 november 2025).

[1] Moe van geluid. Over hoe geluid en gehoor samenhangen met vitaliteit op het werk. Het is de eindrapportage van het programma Hoe hoort het op de werkvloer? Literatuuronderzoek en 9 casestudies bij 9 werkgevers in industrie, zorg en onderwijs en bijna 400 werknemers zijn betrokken. Een samenwerking van Stichting Hoormij, NVAB-bedrijfsartsen, NVAB-audiciens en Heart2Hear. Mede gefinancierd door Instituut GAK