Op 3 maart was het World Hearing Day, een dag waarop er wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor gehoorproblemen. De tag #WorldHearingDay kwam veel op socials voorbij.
Het ‘World Hearing Report’ was eerder al duidelijk over de verwachting dat er over vijfentwintig jaar één op de vier mensen wereldwijd een vorm van gehoorverlies heeft. Dat is nu één op de vijf. Gelukkig hebben innovaties en ontwikkelingen in de wereldwijde hoorzorg de afgelopen jaren een aanzienlijke impact gehad op de kwaliteit van leven van mensen met gehoorverlies. Deze vooruitgang varieert van technologische doorbraken tot verbeterde bewustwording en preventie. In de periode rondom World Hearing Day spraken we met een aantal mensen uit de branche over hoorzorg in diverse landen in de wereld.
Hoorzorg is een essentieel onderdeel van de gezondheidszorg; gehoorverlies kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de levenskwaliteit en maatschappelijke participatie. Investeren in hoorzorg is kosteneffectief; de WHO berekent dat overheden een opbrengst kunnen verwachten van 16 Amerikaanse dollars voor elke dollar die geïnvesteerd wordt. Het rapport benadrukt ook dat veel oorzaken van gehoorverlies, zoals infecties, ziektes, geboorteafwijkingen en blootstelling aan lawaai, voorkomen kunnen worden.
Daarnaast is er een aanzienlijk tekort aan hoorzorgprofessionals. In lage-inkomenslanden heeft ongeveer 78% minder dan één KNO-arts per miljoen inwoners, 93% minder dan één audioloog per miljoen inwoners, 17% heeft één of meer logopedisten per miljoen inwoners en 50% heeft één of meer leraren voor doven per miljoen inwoners. Het integreren van hoorzorg in de primaire gezondheidszorg, door middel van taakverdeling en training, kan helpen deze kloof te overbruggen.
Bij kinderen kan bijna 60% van het gehoorverlies voorkomen worden door maatregelen zoals vaccinatie ter preventie van rubella en meningitis, verbeterde kraam- en neonatale zorg, en screening voor en tijdige behandeling van middenoorontstekingen. Bij volwassenen kan lawaaibeheersing, veilig luistergedrag en toezicht op ototoxische medicijnen, samen met goede oorhygiëne, helpen om gehoorverlies te beperken. Het WHO-rapport benadrukt de noodzaak om hoorzorg te integreren in nationale gezondheidsplannen en deze te leveren via versterkte gezondheidssystemen, als onderdeel van universele gezondheidsdekking.
“Door de vergrijzing van de bevolking zien we wereldwijd een toename in de vraag naar hoorzorg”, vertelt Lezanie Tietze. Haar roots liggen in Zuid-Afrika en ze is Country Manager Nederland voor het Deense bedrijf Demant. “Dit legt een steeds grotere druk op de maatschappij om de middelen veilig te stellen om aan deze groeiende vraag te voldoen, waardoor de huidige leveringskanalen onder druk komen te staan om de kwaliteit van de zorg te handhaven. Ik ben van mening dat we in de toekomst de manier waarop we hoorzorg leveren opnieuw moeten ontwerpen om een balans te vinden tussen de kwaliteit van de zorg, goede resultaten voor onze klanten en innovatieve technologische vooruitgang enerzijds en de toenemende druk om de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg te verbeteren anderzijds.”
Een belangrijk aandachtspunt wereldwijd is het verbeteren van de toegankelijkheid van hoorzorg, vooral in (afgelegen gebieden van) lage- en middeninkomenslanden. Roland Zweers van Zweers Hoortoestellen in Zevenbergen benadrukt dat doof zijn in een land als Oeganda betekent dat je vaak niet eens een naam hebt. “Je wordt ‘het verloren kind’ of ‘kasiru’ (stommerik) genoemd. De grootste oorzaak van doofheid is het medicijn kinine, dat massaal tegen malaria wordt toegediend. Praten kunnen ze simpelweg niet en dit betekent dat juist deze kinderen vaak slachtoffer worden van verkrachting en incest. Daarom komt aids juist bij dove kinderen zoveel voor. Deze groep is zo kwetsbaar; de kinderen worden zelfs ontvoerd om geofferd te worden. Mensen geloven bijvoorbeeld dat als je een kind offert bij de nieuwbouw van je zaak, je bedrijf gaat floreren. Of zogenaamde ‘witch doctors’ sturen wanhopige ouders van een ziek kind eropuit om een doof kind te ontvoeren. Dit wordt dan geofferd om hun eigen kind te genezen.”
Na het aanmeten van tientallen hoortoestellen, het regelen van een hek rond de compound, met hulp van Widex, bleek het voor Roland ondoenlijk om de kinderen hun hele leven te blijven volgen. “Als kinderen van school gaan en een gezin stichten, dan verdwijnen ze uit beeld. Maar ook tijdens de schoolperiode gebeurde dat regelmatig, want als ouders geen schoolgeld meer betalen, wordt een kind van school gestuurd. Destijds vluchtten ze regelmatig voor het leger van Kony of ze gingen bij andere familie wonen. Uiteindelijk vallen ze terug in de dovengemeenschap. En ‘The Streets Have No Name’, je woonplaats is onzeker van dag tot dag. Ze weten vaak niet waar ze morgen wonen. En als ze maar beschermd worden voor invloeden van buitenaf, kunnen deze kinderen en later volwassenen via gebarentaal uitstekend met elkaar communiceren. Ik heb hele gesprekken over en weer op straat zien ontstaan in gebarentaal. Ze tappen zelfs moppen met hun handen. Ik vind dat de westerse wereld op dit gebied wel steken laat vallen. Toen gebarentolk Irma in coronatijd zichtbaar werd, had iedereen het erover en vroeg men zich ook meteen af ‘of het niet ondertiteld kon worden’. Een gebarentolk is op de Oegandese tv veel vanzelfsprekender. Gebarentaal heeft kracht, emotie en intonatie.”
Natuurlijk zou Roland zijn werk in Oeganda dolgraag weer willen oppakken, maar wel met voortschrijdend inzicht. “Het is geweldig om kinderen te kunnen leren spreken en verstaan, maar je moet de gebarentaal niet bij hen weghalen. Want er komt een dag dat ze daaraan overgeleverd worden. Er zijn geweldige projecten in Azië, in het voormalige Oostblok, Zuid-Amerika, maar pas op met landen in Afrika. Vraag jezelf altijd af of je die persoon zijn of haar hele leven lang kan laten horen. Indien niet, dan is het misschien beter om niet in te grijpen. Gehoor geven is één, maar het weer afnemen is zo mogelijk nog erger.”
“Hoorzorg in Nepal is heel erg beperkt”, vertelt Guido Makker van Makker Hoortoestellen. Hij ging met zijn broer Gijs naar dit land op missie in samenwerking met Stichting Child Welfare Nepal. “Zeker in de afgelegen gebieden is niet of nauwelijks zorg te vinden. En als het te vinden is, dan is het niet te betalen voor de lokale bevolking. Hierdoor zagen wij tijdens onze healthcamps schrijnende gevallen van kinderen met verwaarloosde oorontstekingen of kinderen die veel te laat aan hoortoestellen beginnen, waardoor er niet of nauwelijks spraaktaalontwikkeling is geweest.” Het percentage hoorproblemen ligt in Nepal vele malen hoger dan in Nederland. “Een lokale KNO-arts vertelde mij dat ongeveer één op de vier kinderen problemen heeft met zijn oren. Dat gaat niet alleen om gehoorverlies, maar ook om andere problemen, zoals infecties door slechte hygiëne en gebrek aan stromend water.” Volgend jaar hopen de broers, samen met KNO-arts Jeff Duyndam, af te reizen naar Nepal. “De Makker-winkels zijn elke dag bezig met het inzamelen van gebruikte, maar zeer goed bruikbare hoortoestellen. Als je ziet wat een verschil je dan kan maken in het leven van de lokale bevolking – dat is met geen pen te beschrijven, zo mooi.”
De WHO roept op tot wereldwijde acties op het gebied van preventie, tijdige interventie en uitgebreide hoorzorgdiensten. Initiatieven zoals grootschalige bewustwordingscampagnes en implementatie van gehoorscreeningsprogramma’s zijn cruciaal om de impact van gehoorverlies te verminderen. Nederland loopt voorop in het integreren van geavanceerde technologieën in de hoorzorg. Zo worden AI-gestuurde hoortoestellen breed toegepast en steeds meer hoortoestellen zijn Auracast-compatibel. Daarnaast zijn er ontwikkelingen op het gebied van cochleaire implantaten. Recent is bijvoorbeeld een innovatief implantaat goedgekeurd dat het risico op infecties vermindert door luidsprekers onder de huid te plaatsen. In lijn met de aanbevelingen van de WHO heeft Nederland stappen ondernomen om de bewustwording rondom gehoorverlies te vergroten. Zo zijn er discussies gaande over het implementeren van laagdrempelige gehoorscreenings en het verhogen van het bewustzijn bij zowel het publiek als hoorzorgprofessionals. Initiatieven die we zeker blijven volgen.
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Hoorexpert. Dank aan Lezanie Tietze, Roland Zweers en Guido Makker voor hun bijdrage.
Tags: Hoorexpert, World Hearing Day
Earline is een mix van samen, van jong en ervaren, creatief en zakelijk, van gisteren, vandaag en morgen. Earline is een compact team en een team freelancers, met name op het gebied van foto, video en tekst. Samen is met het hele team, met en voor de klant. Verbinding is kracht!
© Copyright Earline
