Oorsuizen (tinnitus) is een geluid dat er niet is, maar dat je leven volledig kan beheersen. Een constante piep, ruis of fluittoon in je hoofd zonder dat er een echte bron is. Tinnitus treft miljoenen mensen wereldwijd. In Nederland hebben naar schatting vier miljoen mensen ermee te maken. Voor sommigen is het een irritant bijverschijnsel, maar voor anderen een grote last die hun dagelijks leven belemmert. Slaapgebrek, concentratieproblemen, angst en somberheid zijn veelvoorkomende gevolgen. Toch zijn er steeds meer behandelingen die uitzicht bieden. De tijd dat tinnitus werd afgedaan als ‘iets waar je maar mee moet leren leven’, lijkt voorbij. Nieuwe psychologische en technologische methoden openen de deur naar verbetering.
Een opvallende ontwikkeling is de inzet van EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) bij tinnitus. Deze methode is oorspronkelijk ontwikkeld voor traumaverwerking, maar blijkt ook effectief bij mensen die tinnitus als angstig of overweldigend ervaren. Door het tinnitusgeluid te koppelen aan nare herinneringen en deze via gerichte stimulatie te neutraliseren, neemt de emotionele belasting af. Mensen melden meer rust, minder stress en een betere omgang met hun klachten. Ook hypnotherapie, al minder onderzocht, kan verlichting bieden. Door het onderbewuste opnieuw te programmeren, verandert de manier waarop iemand het geluid ervaart. Geen wondermiddelen, maar wel nieuwe mogelijkheden die laten zien dat tinnitus breder aangepakt kan worden.
De technologische wereld zoekt ook naar oplossingen. De Nederlandse startup NeuroVR ontwikkelt een virtual reality toepassing waarbij gebruikers met behulp van neurofeedback en spelelementen leren hun tinnitus te “hertrainen”. In een digitale omgeving oefent het brein om het geluid los te laten. De eerste testen laten veelbelovende resultaten zien: sommige deelnemers ervaarden zelfs tijdelijk helemaal geen tinnitus meer.
Daarnaast werkt de scale-up Hulan aan Freequency, een augmented reality app. Deze laat gebruikers hun tinnitusgeluid nabootsen en met behulp van spatial audio en AR op zoek gaan naar de bron ervan in hun omgeving. Het idee komt van spiegeltherapie bij fantoompijn. Door het geluid letterlijk een plek te geven, leert het brein het minder bedreigend te ervaren. Mensen geven aan dat de hinder afneemt en dat ze meer grip krijgen. Beide toepassingen worden momenteel wetenschappelijk onderzocht, een belangrijke stap richting breder gebruik.
In Hoensbroek ontwikkelden Adelante en de Universiteit van Maastricht de Stepped Care methode. Hierbij wordt de behandeling stap voor stap opgebouwd, afhankelijk van hoe ernstig de klachten zijn. De kern is cognitieve gedragstherapie (CGT). Patiënten leren anders te denken over tinnitus en hun gedrag aan te passen. Negatieve gedachten worden omgebogen en vermijdingsgedrag wordt doorbroken. In combinatie met audiologische zorg en, waar nodig, lichamelijke of sociale ondersteuning, blijkt deze aanpak effectief. Uit onderzoek blijkt dat patiënten die deze gespecialiseerde zorg kregen, beter scoorden op kwaliteit van leven en minder last hadden van hun tinnitus dan degenen die deze zorg niet kregen.
Wat al deze ontwikkelingen gemeen hebben, is dat ze de patiënt meer grip geven. Tinnitus is geen vaststaand feit, maar een ervaring die beïnvloedbaar is – als je de juiste hulpmiddelen krijgt. Of het nu gaat om EMDR, VR, AR of CGT: er zijn mogelijkheden om klachten te verminderen en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Tinnitus zal niet altijd helemaal verdwijnen. Maar de tijd dat je ermee moest leren leven zonder hulp, ligt achter ons. Dankzij psychologische, technologische en gedragsmatige behandelingen is er een breed palet aan opties. Meer onderzoek blijft nodig, maar één ding is duidelijk: wie last heeft van oorsuizen hoeft zich niet machteloos te voelen. Er zijn steeds meer wegen naar verlichting en die worden beter begaanbaar.
Jan de Laat is klinisch fysicus – audioloog. Met het thema ‘Laat Jan maar schrijven’ deelt hij diverse onderwerpen die hem opvallen in ons vakgebied.
Earline is een mix van samen, van jong en ervaren, creatief en zakelijk, van gisteren, vandaag en morgen. Earline is een compact team en een team freelancers, met name op het gebied van foto, video en tekst. Samen is met het hele team, met en voor de klant. Verbinding is kracht!
© Copyright Earline
