Wanneer is een cochleair implantaat de volgende stap?

Hoortoestellen helpen veel mensen om beter te kunnen horen. Ze maken geluiden harder en daardoor hoorbaar. Maar soms is het gehoorverlies zo groot dat een hoortoestel niet meer voldoende helpt. Het wordt dan moeilijker om gesprekken te volgen, omdat spraak minder goed verstaanbaar is. Mensen met ernstig gehoorverlies kunnen zich hierdoor buitengesloten voelen. Luisteren kost vaak veel energie en kan erg vermoeiend zijn. Daardoor nemen mensen soms minder deel aan sociale activiteiten.

Een cochleair implantaat (CI) kan in dat geval een oplossing zijn. In Nederland worden de kosten van het implantaat, de operatie en de begeleiding meestal vergoed. De operatie is veilig en veel mensen mogen dezelfde dag weer naar huis. Hieronder wordt uitgelegd hoe een cochleair implantaat werkt en voor wie het geschikt kan zijn.

Wat gebeurt er in het slakkenhuis bij gehoorverlies?

De cochlea (het slakkenhuis) zet geluid om in elektrische signalen die naar de hersenen worden gestuurd. Dit gebeurt via de minuscule haarcellen in het slakkenhuis. Als deze haarcellen beschadigd raken, kunnen geluiden niet meer duidelijk aan de hersenen worden doorgegeven. Dit uit zich in gehoorverlies.

In het slakkenhuis zitten kleine haarcellen. Deze haarcellen vangen het geluid op dat het slakkenhuis binnenkomt en sturen het door naar de hersenen.Een hoortoestel maakt geluiden harder, afgestemd op het gehoorverlies van de drager. Hiermee wordt geprobeerd geluid beter hoorbaar te maken. Het versterkte geluid gaat vervolgens naar het binnenoor (slakkenhuis/cochlea), waar de nog werkende haarcellen zo goed mogelijk worden gestimuleerd.

Soms is het gehoorverlies echter zo groot dat een hoortoestel niet meer voldoende helpt. Dan zijn de haarcellen in het binnenoor te veel beschadigd om het geluid nog goed door te geven, zelfs wanneer het al versterkt is. Het kan ook zijn dat iemand het geluid wel hoort, maar door vervorming nog steeds niet goed kan verstaan wat er wordt gezegd.

Wanneer een hoortoestel niet meer voldoende helpt, kan een cochleair implantaat (CI) worden overwogen.

Wat doet een cochleair implantaat?

Een cochleair implantaat kan helpen door geluidsinformatie rechtstreeks naar de gehoorzenuw te sturen, zonder gebruik te maken van de beschadigde haarcellen. Deze worden als het ware overgeslagen. Het cochleair implantaat beschikt over een bundel met elektroden die een KNO-arts voorzichtig in het slakkenhuis inbrengt.

De elektrodebundel zorgt ervoor dat de gehoorzenuw in het slakkenhuis direct wordt gestimuleerd. De gehoorzenuw loopt door het hele slakkenhuis, vanaf de basis tot diep in de punt van het slakkenhuis. Elk deel van de gehoorzenuw vangt een andere toon op.

Dit lijkt op de werking van een piano. Elke pianotoets produceert een andere toon, van hoog naar laag, net zoals elk deel van de gehoorzenuw een andere toon verwerkt. Daarom is de CI-elektrodebundel zo lang. Zo kan de elektrodebundel de volledige gehoorzenuw en daarmee alle toonhoogtes stimuleren.

De KNO-arts plaatst de lange elektrode diep in het slakkenhuis, zodat alle verschillende delen van het gehoor kunnen worden gestimuleerd. De gehoorzenuw geeft deze signalen vervolgens door aan de hersenen, waar zij als geluid worden geïnterpreteerd.

Elk slakkenhuis is uniek

Ieders slakkenhuis is net iets anders qua grootte en vorm, net zoals ieders voeten verschillen in grootte en vorm. Daarom is een ‘one size fits all’-benadering niet logisch. Dat geldt zowel voor schoenen als voor CI-elektrodebundels.

Wat hebben schoenmaten en cochleaire implantaten gemeen?

Iedereen weet hoe ongemakkelijk schoenen zijn die niet goed passen. Pas wanneer een schoen de juiste maat heeft, loopt deze comfortabel. Hetzelfde principe geldt voor cochleaire implantaten: zij presteren het best wanneer zij optimaal aansluiten op het slakkenhuis.

Een geïndividualiseerd cochleair implantaat wordt specifiek ontworpen voor de unieke vorm en grootte van de gebruiker. Een goede pasvorm helpt om geluiden zo natuurlijk mogelijk te horen.

Hoe worden de best mogelijke hoorresultaten bereikt?

De CI-elektrodebundels van MED-EL zijn lang genoeg om het hele slakkenhuis te bereiken. Daardoor kunnen geluiden van hoog tot laag worden doorgegeven. Hoge tonen worden aan het begin van het slakkenhuis gestimuleerd, terwijl lage tonen dieper in het slakkenhuis worden gestimuleerd. Zo kunnen zoveel mogelijk verschillende geluiden worden waargenomen.

Wat gebeurt er als de elektrodebundel te kort is?

Wanneer een elektrodebundel te kort is, bereikt deze niet het hele slakkenhuis. Daardoor kunnen geluiden anders of minder natuurlijk klinken. Dit kan het moeilijker maken om geluiden en spraak goed te verstaan. Korte elektrode-arrays kunnen slechts iets meer dan één winding van het slakkenhuis stimuleren. Daardoor kunnen de laagste tonen niet op een natuurlijke manier worden weergegeven. Dit zorgt voor geluidsvervorming, waardoor geluiden minder natuurlijk klinken.

Een passende elektrodebundel voor ieder uniek slakkenhuis

Ieder slakkenhuis is anders. Daarom heeft MED-EL verschillende soorten elektroden. De KNO-arts kan de elektrodebundel kiezen die het beste past bij de anatomie van de patiënt, voor een zo optimaal mogelijk resultaat.

Wat als hoortoestellen niet meer voldoende lijken te helpen?

Mensen die denken dat een cochleair implantaat een passende oplossing kan zijn, doen er goed aan hierover in gesprek te gaan met een audicien of audioloog. Deze kan meer informatie geven over cochleaire implantaten en indien nodig doorverwijzen voor verder onderzoek. Ook kan contact worden opgenomen met een audiologisch centrum, een KNO-arts van een universitair medisch centrum of het MED-EL Care Center voor meer informatie.

In gesprek met een CI-gebruiker

In Nederland hebben veel mensen, jong en oud, een cochleair implantaat. Het kan helpen om met iemand te spreken die al ervaring heeft met een CI. Dat geeft een beter beeld van hoe het is om met een cochleair implantaat te leven.

Via de website van Hearpeers is het mogelijk in contact te komen met ervaren CI-gebruikers. Zij delen graag hun ervaringen en beantwoorden vragen. Mensen die mogelijk in aanmerking komen voor een cochleair implantaat, kunnen zich aanmelden voor een MED-EL-informatiebijeenkomst, online of op locatie.

Daarnaast kan via MED-EL een informatiepakket over cochleaire implantaten worden aangevraagd.

www.medel.com

Tags: