Tijdens een recente online masterclass van Earhelp gaf KNO-arts Thijs Jansen een diepgaande uitleg over cholesteatoomchirurgie. Medisch en technisch van aard, maar met duidelijke aanknopingspunten voor jouw dagelijkse praktijk als audicien.
Een cholesteatoom is géén tumor, maar een ophoping van huidcellen achter het trommelvlies. Meestal ontstaat dit door langdurige onderdruk in het middenoor, bijvoorbeeld bij tubadysfunctie. Het trommelvlies trekt zich langzaam naar binnen en vormt een zakje. In dat zakje hopen huidschilfers zich op. “Een cholesteatoom is niks anders dan een huidophoping”, benadrukt Thijs Jansen. “Omdat het lichaam dit niet kan opruimen, ontstaat een chronisch ontstekingsproces en dat proces kan lokaal veel schade aanrichten. Niet alleen aan het trommelvlies, maar ook aan gehoorbeentjes, het evenwichtsorgaan en zenuwen die door het oor lopen”.
Thijs legt uit dat het begint bij goed kijken: “Een cholesteatoom gaat altijd samen met een intrekking van het trommelvlies. Let vooral op intrekkingen in het slappe deel van het trommelvlies (pars flaccida). Witte debris, een ‘zakachtig’ aspect of een onrustig trommelvlies zijn signalen die aandacht vragen”.
Belangrijk om te beseffen: wat je ziet, is vaak maar het topje van de ijsberg. Een groot deel van het proces speelt zich af achter het trommelvlies, in ruimtes die je niet kunt overzien met de otoscoop.
Een cholesteatoom verdwijnt niet vanzelf. Operatie is nodig om drie dingen te doen: “Je moet het zwakke stukje uit het trommelvlies weghalen, je moet de zak eruit halen en je moet herstellen wat kapot is gegaan”, vat Thijs samen. “Dat kan via de gehoorgang, maar bij uitgebreidere cholesteatomen ook via een benadering achter het oor”.
Voor de patiënt is het doel tweeledig: het stoppen van het destructieve proces en het behoud of herstel van gehoor, voor zover mogelijk. Daarbij geldt: hoe eerder ingegrepen wordt, hoe beter de uitgangspositie.
Zelfs bij een technisch perfecte operatie blijft er vaak geleidingsverlies bestaan. De natuurlijke gehoorbeenketen is moeilijk volledig na te bootsen. Houd rekening met een restverlies van 10 tot 20 dB. Dat betekent dat veel patiënten na een cholesteatoomoperatie alsnog baat hebben bij hoorzorg.
Voor jou is verwachtingsmanagement richting je cliënt cruciaal. Leg uit dat een operatie bedoeld is om verdere schade te voorkomen, niet altijd om het gehoor volledig te herstellen. Juist in de nazorg en revalidatiefase speel je als audicien een belangrijke rol.
Een cholesteatoom is vaak het eindstadium van langdurige middenoorproblemen. Verhalen over chronische drukklachten, recidiverende oorontstekingen of langdurig eenzijdig gehoorverlies verdienen extra aandacht. “Een cholesteatoom is een gevolg van een chronisch onderdrukprobleem”, benadrukt Thijs nogmaals. “Zie je afwijkingen bij een otoscopie die je niet vertrouwt, dan is tijdige verwijzing essentieel”.
Na de operatie help je de patiënt begrijpen wat er in het oor is veranderd, wat ‘normaal’ is in het genezingsproces en welke hooroplossingen passend zijn bij de nieuwe situatie.
Deze masterclass benadrukt hoe belangrijk de observaties en uitleg van de audicien zijn. Jij ziet patiënten vaak eerder en vaker dan de KNO-arts. Thijs: “Probeer een indruk te krijgen van wat je ziet als je in een geopereerd oor kijkt, maar ook wat dat betekent voor die patiënt. Door scherp te kijken, de juiste vragen te stellen en realistische verwachtingen te schetsen, draag je direct bij aan betere uitkomsten voor mensen met complexe oorproblematiek”.
Wil je je verder verdiepen in dit soort onderwerpen, dan bieden initiatieven zoals die van Earhelp waardevolle verdieping, juist op het snijvlak van medische kennis en de dagelijkse hoorzorgpraktijk.
Earline is een mix van samen, van jong en ervaren, creatief en zakelijk, van gisteren, vandaag en morgen. Earline is een compact team en een team freelancers, met name op het gebied van foto, video en tekst. Samen is met het hele team, met en voor de klant. Verbinding is kracht!
© Copyright Earline
